Pas publikimit të raportit të Parlamentit Evropian mbi progresin e Maqedonisë drejt BE-së, akuzat për afërsi me të ashtuquajturën “botë serbe” kanë bërë bujë në skenën politike të vendit. Raporti i gjerë, i cili u miratua më 26 qershor, shprehu shqetësim për ndikimin në rritje të Rusisë dhe Kinës dhe dënoi promovimin e konceptit të një “bote serbe” nga zyrtarët maqedonas, raporton Dojçe Vele, transmeton Portalb.mk.
Vërejtje të tilla kanë çuar në grindje partiake në vend, ku secila prej tyre ia kalon topin se kush po i tërheq fijet e të ashtuquajturit projekt “botë serbe”. Opozita kërkoi përgjigje se cilët përfaqësues të qeverisë po e mbështesin këtë projekt, të ndjekura nga akuza, të përkthyera në shifra, për takimet që zyrtarët e LSDM-së dhe BDI-së kanë pasur me kolegë nga Serbia në të kaluarën.
Ne nuk jemi pjesë e “botës serbe”
“Ne jemi botë maqedonase”, tha ministri i Jashtëm Timço Mucunski të hënën (21 korrik), duke iu përgjigjur pyetjes së një gazetari në lidhje me vërejtjet se Qeveria po ndjek një politikë të jashtme që po e shtyn vendin drejt një “bote serbe”. Sipas tij, Qeveria po punon për të zgjeruar interesat e politikës së jashtme maqedonase. Ai është i vendosur që të mos ketë dilema në lidhje me drejtimet strategjike të politikës së jashtme maqedonase.
Mucunski theksoi se kritikat vijnë nga disa ish-zyrtarë të qeverisë së mëparshme, të cilët ai thotë se kanë pasur një numër rekord takimesh me kolegët e tyre serbë gjatë mandateve të tyre. Ai përmendi ish-presidentin Stevo Pendarovski si shembull, i cili tha se ka pasur nëntë takime me presidentin serb Aleksandar Vuçiq gjatë mandatit të tij pesëvjeçar.
“Ish-kryeministrat e LSDM-së kanë pasur mbi 25 takime dypalëshe në një periudhë prej shtatë vitesh me kolegët e tyre serbë. Gjithashtu dëgjojmë se ish-ministri i Jashtëm Bujar Osmani është aktiv në këtë temë, me 11 takime dypalëshe me kolegët e tij në Serbi në katër vjet. Unë nuk e vlerësoj nëse kjo është mirë apo keq si ministër i jashtëm, por ne duhet të bashkëpunojmë me të gjithë. Nuk mund të kritikosh angazhimin me asnjë nga fqinjët tanë, ndërkohë që ke një numër historik takimesh me ata përfaqësues”, tha Mucunski.
“Osmani më shumë në Beograd sesa në Prishtinë”
Koalicioni “VLEN” gjithashtu iu bashkua debatit, duke kritikuar Bujar Osmanin, i cili vetëm në katër vjet si ministër “vrapoi për takime në Beograd 11 herë, dhe asnjë herë në Prishtinë”.
“Brenda vetëm katër viteve si ministër, Bujar Osmani shkoi 11 herë për takime në Beograd, por asnjëherë në Prishtinë. U takua më shpesh me autoritetet serbe sesa me ato kosovare. Në Shkup priti edhe ministrin rus Sergej Lavrov, ndërsa ishte pjesë e rregullt e “koreografisë” së shëtitjeve dhe darkave me Aleksandar Vuçiqin.
Shqiptarëve u ofroi vetëm diplomaci me selfie, integrime evropiane të bllokuara dhe marketing për veten”, thotë koalicioni.
Bujar Osmani iu përgjigj akuzave të tilla në rrjetet sociale, duke postuar një seri fotosh nga vizitat e tij në Kosovë.
Debati u bë aktual pas raportit të Parlamentit Evropian, ku Neni 35 shpreh shqetësim për të ashtuquajturin projekt “botë serbe” dhe faktin se (disa) përfaqësues të Qeverisë së Maqedonisë së Veriut kanë mbrojtur dhe promovuar një koncept të tillë. Ai dënon pjesëmarrjen në takime që synojnë krijimin e një sfere ndikimi që minon sovranitetin e shteteve të tjera dhe stabilitetin e rajonit.
Veprimet e zëvendëskryeministrit dhe ministrit të Marrëdhënieve Ndërkomunitare Ivan Stoilkoviq janë kritikuar shpesh në publik gjatë vitit të kaluar për afërsinë e tij me politikanët serbë dhe qarqet ruse. Në maj të vitit të kaluar, Stoilkoviq mori pjesë në Samitin e 11-të të Sigurisë në Moskë në shoqërinë e Drejtorit të BIA-s serbe Aleksandar Vulin, ministrit të Jashtëm serb Ivica Daçiq dhe Presidentit të Republika Srpska, Milorad Dodik. Në postimet e tij, ai iu referua Kosovës si Kosova dhe Metohija dhe nuk mori pjesë në takimin e përbashkët të qeverisë Kosovë-Maqedoni.
Stoilkoviq ishte gjithashtu shënjestër e kritikave për ftesën e Presidentit të Republika Srpska Milorad Dodik për të marrë pjesë në një ceremoni në Teatrin Kombëtar Maqedonas në janar, ku ai dha mesazhe anti-NATO dhe anti-BE.